Klienci Biznesowi • Baza Wiedzy

Umowa pożyczki między przedsiębiorcami – najważniejsze zasady

Umowa pożyczki należy do najczęściej wykorzystywanych instrumentów w obrocie gospodarczym pomiędzy przedsiębiorcami. Zgodnie z jej istotą, pożyczkodawca zobowiązuje się przenieść na własność pożyczkobiorcy określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, natomiast pożyczkobiorca zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo rzeczy tego samego gatunku i jakości (art. 720 Kodeksu cywilnego).

W przepisach Kodeksu cywilnego umowa pożyczki została uregulowana sposób ograniczony, odnoszą się do niej zaledwie nieliczne regulacje prawne (art. 720 – art. 7241 Kodeksu cywilnego). W konsekwencji, wiele praktycznych wskazówek dotyczących prawidłowego i bezpiecznego sformułowania treści umowy pożyczki należy doszukiwać się w wypracowanej w obrocie gospodarczym praktyce zawierania tego typu umów.

Celem poniższego artykułu jest możliwie praktyczne omówienie najczęstszych problemów i wątpliwości związanych z umową pożyczki zawieraną pomiędzy przedsiębiorcami, a także wskazanie rekomendowanych rozwiązań, minimalizujących ryzyka prawne i biznesowe.

Zawarcie umowy pożyczki między przedsiębiorcami – kiedy dochodzi do skutku?

Umowa pożyczki ma tak zwany charakter konsensualny, co w praktyce oznacza, że skutek umowy aktualizuje się w momencie samego złożenia oświadczenia woli przez strony umowy, a więc bez konieczności wydania przedmiotu pożyczki. W konsekwencji, do zawarcia umowy pożyczki dochodzi w momencie złożenia podpisów przez strony umowy na dokumencie, a nie na przykład w chwili przekazania środków pieniężnych zgodnie z postanowieniami umowy.

Strony mogą zatem ustalić (i często dzieje się tak w praktyce), że do przekazania środków dojdzie w innym, tj. późniejszym czasie, niż samo zawarcie umowy pożyczki. Oczywiście w praktyce pożyczkobiorca niejednokrotnie dąży do tego, aby termin przekazania środków był możliwie bliski dnia zawarcia umowy, tak aby mógł nimi swobodnie dysponować. Kolejnym uzasadnieniem są także przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, które nakładają obowiązek uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2 proc. wartości pożyczanej kwoty, w momencie złożenia zgodnych oświadczeń stron, a zatem już w chwili zawarcia umowy. W konsekwencji, dla ziszczenia się obowiązku podatkowego, nie będzie miało znaczenia kiedy nastąpiło wydanie środków na rzecz pożyczkobiorcy, lecz kiedy doszło do zawarcia umowy pożyczki.

Brak terminu wypłaty pożyczki – skutki prawne

W praktyce obrotu zdarzają się sytuacje, w których strony nie określają w treści umowy terminu wydania przedmiotu pożyczki. Może wynikać to między innymi z uproszczonego charakteru negocjacji, (nieuzasadnionego) przyjęcia, że środki zostaną przekazane niezwłocznie, bądź po prostu niestarannie przygotowanej umowy.

W tego typu sytuacji, zastosowanie znajduje art. 455 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym jeżeli termin wydania przedmiotu pożyczki nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Co oznacza to w praktyce?

W pierwszej kolejności, pożyczkobiorca powinien wezwać pożyczkodawcę do wydania przedmiotu umowy (tj. przeważnie przelania środków na swój rachunek). W sytuacji gdy nie przyniesie to skutku, a zatem środki nie zostaną przekazane, pożyczkobiorca uprawniony będzie do podjęcia dalszych kroków prawnych na drodze sądowej, mających na celu zrealizowanie swojego roszczenia o wydanie środków pieniężnych.

Zabezpieczenie pożyczki – kiedy można uzależnić wypłatę środków?

Strony mogą także zastrzec, że pożyczkodawca zobowiązany będzie do przelania pożyczki na rachunek bankowy wskazany przez pożyczkobiorcę do danego dnia, natomiast wyłącznie po:

  • ustanowieniu przez pożyczkobiorcę na rzecz pożyczkodawcy zabezpieczenia spłaty całości wierzytelności pożyczkodawcy z tytułu udzielonej pożyczki oraz po
  • przedłożeniu dokumentów potwierdzających ustanowienie zabezpieczenia na rzecz pożyczkodawcy.

Przykładowymi zabezpieczeniami spłaty mogą być:

  • hipoteka ustanowiona na nieruchomości pożyczkobiorcy,
  • poręczenie,
  • weksel,
  • dobrowolne poddanie się egzekucji,
  • zastaw rejestrowy i zwykły.

Warto zwrócić uwagę, że zabezpieczenie może obejmować nie tylko samą kwotę pożyczki, lecz również oprocentowanie pożyczki, co w praktyce zwiększa zakres ochrony interesów pożyczkodawcy w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez pożyczkobiorcę.

Forma umowy pożyczki między przedsiębiorcami – pisemna czy elektroniczna?

Zgodnie z art. 720 § 2 Kodeksu cywilnego, umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej. Co oznacza to w praktyce? Oznacza to, że „umowa pożyczki może być skutecznie zawarta w dowolnej formie, także w sposób dorozumiany (per facta concludentia), zaś niedochowanie formy dokumentowej w wypadku pożyczki o wartości przekraczającej 1000 złotych, nie skutkuje nieważnością umowy pożyczki, a jedynie ograniczeniami dowodowymi wynikającymi z art. 74 KC.” (W. Borysiak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 34, 2025). Ograniczeniami tymi jest brak możliwości przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków ani z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności prawnej.

W praktyce jednak, zastrzeżenie formy dokumentowej (przewidzianej przepisem) nie powinno być trudne do spełnienia przez przedsiębiorców. Przepis art. 772 Kodeksu cywilnego stanowi bowiem, że do zachowania dokumentowej formy czynności prawnej wystarcza złożenie oświadczenia woli w postaci dokumentu, w sposób umożliwiający ustalenie osoby składającej oświadczenie. W konsekwencji, wydaje się zatem, że forma dokumentowa dopuszcza zawarcie umowy pożyczki w postaci choćby:

  • wiadomości e-mail,
  • pliku PDF,
  • pliku tekstowego,
  • czy nawet wiadomości SMS,

z zastrzeżeniem jednak, że niezbędne będzie ustalenie osoby, która składa oświadczenie woli, czyli tego, kto zawiera umowę.

Praktyczny przykład z orzecznictwa:

Literalne brzmienie tego przepisu prowadzi do wniosku, że możliwość ustalenia osoby składającej oświadczenie nie musi wynikać z treści tego oświadczenia, ale ze sposobu złożenia oświadczenia (np. osobę tę można ustalić za pomocą IP komputera, z którego wysłano informacje). Z dochowaniem formy dokumentowej mamy do czynienia także w przypadku wypełnienia formularza dostępnego na stronie internetowej obejmującego wpis danych pozwalających ustalić tożsamość składającego oświadczenie. Forma dokumentowa nie jest ekwiwalentem formy pisemnej. Podstawowa różnica to brak wymogu złożenia na dokumencie własnoręcznego podpisu (wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie, V Wydział Cywilny Odwoławczy, sygn. akt V Ca 2157/19).

Opierając się na naszym doświadczeniu, zdecydowanie jednak rekomendujemy zawieranie umów w formie pisemnej, tj. przewidującej podpisy obu stron umowy na dokumencie. W przypadku bowiem ewentualnego sporu sądowego dotyczącego wykonywania umowy pożyczki (na przykład w sytuacji braku spłaty lub w przypadku braku zgody w zakresie terminu wypłaty), dla obu stron wydaje się to być bezpieczniejszym prawnie i korzystniejszym rozwiązaniem.

Co może być przedmiotem umowy pożyczki? Pieniądze, rzeczy i kryptowaluty

Przepis stanowi, że przedmiotem umowy pożyczki mogą być:

  • określona ilość pieniędzy (to oczywiście najczęstsza sytuacja) albo
  • rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, przez które należy rozumieć rzeczy oznaczone według cech rodzajowych, właściwych dla większej liczby przedmiotów, np. tona węgla czy jabłek. Oczywiście zawierając umowę pożyczki rzeczy oznaczonych co do gatunku, strony powinny również określić parametry, czy cechy przedmiotu pożyczki, w cytowanym przykładzie na przykład parametry chemiczne czy technologiczne.

Wydaje się również dopuszczalne ukształtowanie stosunku prawnego dotyczącego możliwości pożyczenia kryptowalut (np. Bitcoina) w sposób zbliżony do umowy pożyczki. Oczywiście kryptowaluty nie stanowią pieniędzy w rozumieniu art. 720 Kodeksu cywilnego, lecz są kwalifikowane jako prawa majątkowe o charakterze cyfrowym. W konsekwencji wydaje się, że mogą one stanowić przedmiot umowy obligacyjnej o funkcji ekonomicznie odpowiadającej pożyczce, przy czym konieczne jest precyzyjne określenie zasad ich zwrotu, w szczególności liczby jednostek, sposobu transferu oraz ewentualnych zasad przeliczenia na walutę tradycyjną.

Pożyczka w walucie obcej – zasady i rozliczenie kursowe

Tak, umowa pożyczki między przedsiębiorcami może dotyczyć zarówno przekazania środków w walucie polskiej, jak i obcej (euro, dolary, franki szwajcarskie, itd.). W sytuacji, gdy przedmiotem umowy pożyczki są środki w walucie obcej, pożyczkobiorca może zwrócić pożyczkę albo w walucie wskazanej w umowie, albo w walucie polskiej. Uprawnienie to wynika z tak zwanej zasady walutowości przyjętej w prawie polskim (art. 358 § 1 Kodeksu cywilnego). Zgodnie z zasadą, jeżeli przedmiotem zobowiązania podlegającego wykonaniu na terytorium Polski jest suma pieniężna wyrażona w walucie obcej, dłużnik może spełnić świadczenie w walucie polskiej, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe będące źródłem zobowiązania lub czynność prawna zastrzega spełnienie świadczenia wyłącznie w walucie obcej (art. 358 § 1 Kodeksu cywilnego).

W sytuacji zwrotu pożyczki w walucie polskiej, kwota pożyczki będzie podlegać przeliczeniu według kursu średniego ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu, w którym pożyczka miała zostać zwrócona. Jeśli po stronie pożyczkobiorcy dochodzi do opóźnienia w zwrocie pożyczonej kwoty, pożyczkodawca może żądać zwrotu w walucie polskiej po średnim kursie NBP na dzień zwrotu pożyczki.

Umowa pożyczki między firmami – kluczowe elementy

Minimalna treść umowy pożyczki pomiędzy przedsiębiorcami powinna zawierać określenie stron umowy oraz przedmiot pożyczki.

W praktyce jednak, aby zachować bezpieczeństwo stron, a w szczególności pożyczkodawcy, umowy pożyczki zawierają bardziej rozbudowane postanowienia, przede wszystkim dotyczące:

  • sposobu i miejsca przekazania środków, ewentualnie danych niezbędnych do wykonania przelewu,
  • terminu przekazania środków,
  • terminu zwrotu przedmiotu umowy pożyczki,
  • wynagrodzenia pożyczkodawcy, które co do zasady przyjmuje formę odsetek / procenta od udzielonej kwoty pożyczki,
  • zabezpieczenia (zabezpieczeń) należytego wykonania zobowiązania przez pożyczkobiorcę, tj. zwrotu pożyczonej kwoty,
  • sądu właściwego dla rozstrzygania sporów pomiędzy stronami umowy.

Oczywiście, w bardziej skomplikowanych stanach faktycznych, umowa pożyczki zawarta pomiędzy przedsiębiorcami może zawierać jeszcze więcej złożonych postanowień.

Czy można ograniczyć sposób wykorzystania pożyczki?

Co istotne, w treści umowy pożyczki, nie jest wymagane, aby określić konkretny sposób korzystania z przedmiotu pożyczki, tj. ze środków przekazywanych pożyczkobiorcy. W orzecznictwie dominuje pogląd, zgodnie z którym dla ważności umowy nie ma znaczenia cel jej zawarcia, ani dalsze postępowanie pożyczkobiorcy z uzyskanymi środkami. Pożyczkobiorca może zatem swobodnie i dowolnie dysponować otrzymanymi środkami.

Wydaje się jednak, że strony mogą wprowadzić do umowy pożyczki postanowienia, które ograniczają sposób wykorzystania przedmiotu pożyczki. Ich naruszenie, czyli przeznaczenie pożyczki na inny cel niż wskazany wprost w umowie, może natomiast stanowić podstawę do skorzystania przez pożyczkodawcę z przewidzianych w umowie uprawnień, w tym w szczególności prawa do odstąpienia od umowy lub wypowiedzenia stosunku prawnego.

Przedawnienie roszczeń z umowy pożyczki – terminy i skutki

Z zagadnieniem wydania przedmiotu pożyczki, ściśle wiąże się także kwestia przedawnienia roszczenia o wydanie przedmiotu pożyczki. Dla pożyczkobiorcy istotne będzie, że termin przedawnienia roszczenia pożyczkobiorcy o wydanie przedmiotu pożyczki, wynosi sześć miesięcy od chwili, gdy przedmiot miał być wydany (tak art. 722 Kodeksu cywilnego).

W praktyce istotne znaczenie dla biegu terminu przedawnienia oraz utrzymania skuteczności roszczenia może mieć także tak zwane uznanie długu, często składane w porozumieniu o spłacie zadłużenia. Złożenie przez dłużnika oświadczenia o istnieniu zobowiązania, jak również zawarcie porozumienia dotyczącego jego spłaty (np. harmonogramu ratalnego), może prowadzić do przerwania biegu przedawnienia i rozpoczęcia jego biegu na nowo.

Praktyczny przykład z orzecznictwa:

Sześciomiesięczny termin przedawnienia znajduje także zastosowanie wobec roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, ponieważ każdy przepis ustawy przewidujący termin przedawnienia krótszy niż trzy lata jest przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 118 KC” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 października 1994 r., sygn. akt III CZP 136/94, OSN 1995, Nr 2, poz. 38).

W przypadku upływu wskazanego terminu przedawnienia, żądanie pożyczkobiorcy przekształci się w tak zwane zobowiązanie naturalne (niezupełne), tj. takie, które choć może być dochodzone przed sądem, dłużnik może w toku procesu podnieść zarzut jego przedawnienia, a zatem w praktyce uchylić się od spełnienia zobowiązania. W praktyce zatem rekomendowane jest możliwie szybkie podjęcie wszelkich kroków, mających na celu uniknięcie upływu terminu przedawnienia.

Praktyczny przykład z orzecznictwa:

Zobowiązanie przedawnione wciąż istnieje, a jedynie przekształca się w zobowiązanie naturalne, co powoduje, iż jego przymusowa realizacja na drodze sądowej lub w egzekucji nie jest możliwa, gdyż dłużnik może się skutecznie uchylić od spełnienia zobowiązania podnosząc stosowny zarzut” (wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu, I Wydział Cywilny, z dnia 7 marca 2016 r., sygn. akt I C 1560/15).

Na jaki okres można zawrzeć umowę pożyczki?

Przepisy Kodeksu cywilnego, ani żadnej innej ustawy, nie determinują maksymalnego okresu obowiązywania umowy pożyczki, pozostawiając to zgodnej woli pożyczkodawcy i pożyczkobiorcy.

W sytuacji, gdy strony określą w umowie terminu zwrotu pożyczki, wówczas obowiązkiem pożyczkobiorcy jest, z chwilą upływu tego terminu, zwrot przedmiotu pożyczki. Strony mogą oczywiście przykładowo ustalić, że pożyczka będzie zwracana w ratach rocznych, w terminie do dnia 31 grudnia każdego roku w kwocie 100 000 zł. Istotne, że w praktyce pożyczkodawca nie jest wówczas zobowiązany do tego, aby dłużnika wzywać do zapłaty, z uwagi na to, że „wezwanie” wynika wprost z treści samej umowy.

W niektórych przypadkach jednak strony nie określają w jakim terminie pożyczkodawca ma obowiązek zwrócić pożyczkę. Najczęściej wynika to z przyjęcia założenia o elastycznym charakterze zobowiązania oraz braku szczegółowych negocjacji w tym zakresie. Czasem także umowa pożyczki pomiędzy przedsiębiorcami zostanie wadliwie skonstruowana i nie będzie obejmowała terminu zwrotu.

W tej sytuacji, zgodnie z art. 723 Kodeksu cywilnego, dłużnik obowiązany jest zwrócić pożyczkę w ciągu sześciu tygodni po wypowiedzeniu przez dającego pożyczkę.

Praktyczny przykład z orzecznictwa:

Obowiązek zwrotu pożyczki jest przedmiotowo istotnym elementem umowy pożyczki, bez którego nie ma umowy pożyczki” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach, I Wydział Cywilny, z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt I ACa 1017/14).

Brak ustalenia terminu zwrotu pożyczki nie uniemożliwia kwalifikowania umowy jako umowy pożyczki (…), strony mogą bowiem swobodnie zdecydować, kiedy – w braku określenia terminu zwrotu pożyczki – powstanie obowiązek jej zwrotu” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, V Wydział Cywilny, z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt V ACa 72/15).

Wypowiedzenie umowy pożyczki – kiedy jest możliwe?

Strony mogą zastrzec prawo do wypowiedzenia umowy pożyczki. Powinno to pozwolić pożyczkodawcy na odpowiednio szybką reakcję w sytuacji, gdy (finansowa / biznesowa) wiarygodność pożyczkobiorcy zostanie podważona, a zatem prawdopodobieństwo zwrotu pożyczki się zmniejszy. Można zatem uznać, że prawo do wcześniejszego wypowiedzenia umowy pożyczki stanowi środek mający na celu „zdyscyplinowanie” pożyczkobiorcy, a jednocześnie chronić interesy majątkowe pożyczkodawcy.

W obrocie gospodarczym pomiędzy przedsiębiorcami, do najczęstszych przyczyn wypowiedzenia umowy pożyczki należeć będą sytuacje, gdy:

  • spłata pożyczki następuje w ratach, a pożyczkobiorca nie spłaci w terminie którejś z rat w przewidzianym terminie,
  • jakiekolwiek oświadczenie lub zapewnienie pożyczkobiorcy złożone w umowie pożyczki okaże się być sprzeczne ze stanem faktycznym (przykładowo oświadczenie, zgodnie z którym zobowiązania wynikające z umowy nie stoją w sprzeczności z postanowieniami umowy spółki pożyczkobiorcy ani innymi umowami, których pożyczkobiorca jest stroną),
  • powstanie istotne ryzyko braku możliwości spłaty zobowiązań przez pożyczkobiorcę,
  • zostanie otwarte postępowanie likwidacyjne pożyczkobiorcy lub zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne wobec pożyczkobiorcy.

Oczywiście powyższe przyczyny są jedynie przykładowe, a w treści umowy pożyczki strony są uprawnione do wskazania innych okoliczności.

W doktrynie wskazuje się, że „wypowiedzenie umowy pożyczki jest jednostronnym oświadczeniem woli skierowanym do adresata, którego treścią jest wyrażone w sposób stanowczy i bezwarunkowy żądanie zwrotu pożyczki; w całości, względnie jej części (zob. A. Szpunar, Glosa do uchw. SN z 24.1.1996 r., III CZP 196/95, OSP 1996, Nr 9, poz. 166)”. Oznacza to zatem, że co do zasady forma oświadczenia jest dowolna, lecz gdy umowa pożyczki została zawarta na piśmie, to również wypowiedzenie tej umowy powinno nastąpić w tej samej formie (art. 720 § 2 i art. 77 KC). Co ważne, także samo wytoczenie powództwa o zwrot pożyczki jest równoznaczne ze złożeniem oświadczenia o wypowiedzeniu pożyczki.

Pożyczka w spółce – zasady przy transakcjach z zarządem i wspólnikami

Przedsiębiorcy powinni mieć także na uwadze, że w sytuacji, gdy umowa pożyczki zawierana jest pomiędzy spółką a osobą powiązaną ze spółką osobowo lub kapitałowo, wówczas stosowne przepisy Kodeksu spółek handlowych nakładają pewne ograniczenia. Tego typu sytuacja może mieć przykładowo miejsce, gdy prezes zarządu przekazuje spółce środki na rozwój. Przed zawarciem tego typu umowy, należy szczegółowo zapoznać się z aktualnie obowiązującymi regulacjami, co powinno zapewnić ważność i skuteczność umowy.

Zgoda wspólników na pożyczkę – kiedy jest wymagana?

Przede wszystkim, zgodnie z art. 15 § 1 Kodeksu spółek handlowych, zawarcie przez spółkę kapitałową umowy kredytu, pożyczki, poręczenia lub innej podobnej umowy z członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, prokurentem, likwidatorem albo na rzecz którejkolwiek z tych osób, wymaga zgody zgromadzenia wspólników albo walnego zgromadzenia, chyba że ustawa stanowi inaczej. W konsekwencji, w pierwszej kolejności, należy zwołać zgromadzenie wspólników spółki, w ramach którego podjęta zostanie uchwała wyrażająca zgodę na zawarcie przez członka zarządu umowy pożyczki ze spółką. W sytuacji natomiast braku zgody, udzielenie spółce pożyczki nie będzie możliwe, a ewentualne zawarcie takiej umowy będzie nieważne.

Pożyczka przekraczająca dwukrotnie wysokość kapitału zakładowego

Kolejne ograniczenie wprowadza art. 230 zdanie pierwsze Kodeksu spółek handlowych, zgodnie z którym rozporządzenie prawem lub zaciągnięcie zobowiązania do świadczenia o wartości dwukrotnie przewyższającej wysokość kapitału zakładowego wymaga uchwały wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Przepis oznacza, że w pierwszej kolejności należy porównać wysokość pożyczki, jaka ma zostać udzielona spółce, z wysokością kapitału zakładowego spółki. Jeżeli wartość pożyczki przekracza dwukrotnie wysokość kapitału zakładowego, wówczas wspólnicy powinni podjąć dodatkową uchwałę, chyba, że treść umowy spółki wyklucza ten obowiązek. Konieczność podjęcia uchwały ma w praktyce często mieć miejsce, zważywszy, że minimalny kapitał zakładowy dla spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Polsce to 5 000 zł.

Kto reprezentuje spółkę przy umowie pożyczki?

Co więcej, zgodnie z art. 210 § 1 Kodeksu spółek handlowych, w umowie między spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. Aby umowa pożyczki była zatem ważna, niewystarczające będzie samo uzyskanie opisanych powyżej zgód korporacyjnych, lecz należy także zwrócić uwagę na odmienną względem „standardowych” umów reprezentację spółki. Jeśli w spółce została powołana rada nadzorcza to wybrany przez nią członek będzie upoważniony do skutecznego zawarcia umowy pożyczki. W przypadku braku rady nadzorczej, zgromadzenie wspólników spółki powinno dokonać wyboru pełnomocnika do zawarcia takiej umowy pożyczki.

Pożyczka w jednoosobowej spółce – kiedy potrzebny jest notariusz?

Ostatnie ograniczenie wynika z art. 210 § 2 Kodeksu spółek handlowych, zgodnie z którym w przypadku gdy jedyny wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest jednocześnie jedynym członkiem zarządu, przepis § 1 nie ma zastosowania. W takiej sytuacji czynność prawna pomiędzy tym wspólnikiem a reprezentowaną przez niego spółką wymaga zachowania formy aktu notarialnego.

Notariusz, przed którym dokonywana jest czynność, zawiadamia następnie sąd rejestrowy za pośrednictwem systemu teleinformatycznego o jej dokonaniu.

W konsekwencji, w przypadku gdy jedyny wspólnik spółki jest jednocześnie jej jedynym członkiem zarządu, zawarcie umowy pożyczki pomiędzy nim a spółką dla swojej ważności wymaga formy aktu notarialnego.

Podsumowanie – sprawdź jak możemy Ci pomóc

Umowa pożyczki między przedsiębiorcami jest jednym z podstawowych instrumentów finansowania działalności gospodarczej, ale jednocześnie konstrukcją wymagającą starannego uregulowania. Jej przepisy mają w dużej mierze charakter ramowy, co sprawia, że kluczowe znaczenie ma treść samej umowy oraz praktyka obrotu.

Jako kancelaria prowadząca obsługę prawną klientów biznesowych, oferujemy w szczególności:

  • sporządzanie umów pożyczki zapewniających bezpieczeństwo i minimalizujących ryzyka prawne, według zróżnicowanych założeń biznesowych Klientów,
  • weryfikowanie zawartych umów pożyczki,
  • konsultacje prawne dotyczące zawartych umów pożyczki, przykładowo w zakresie dobrania odpowiedniego rodzaju zabezpieczenia umowy pożyczki, wykonywania umowy pożyczki, itd.,
  • sporządzenie niezbędnych dokumentów korporacyjnych w sytuacji zawarcia umowy pożyczki pomiędzy spółką a osobą powiązaną kapitałowo lub osobowo,
  • reprezentowanie w sporach sądowych dotyczących umów pożyczki.

Zapraszamy do kontaktu!

W przypadku sporu wynikającego z umowy pożyczki rozkład ciężaru dowodu jest podzielony pomiędzy strony zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 6 Kodeksu cywilnego.

Powód (zazwyczaj pożyczkodawca) powinien wykazać, że doszło do zawarcia umowy pożyczki oraz że spełnił swoje świadczenie, tj. przeniósł na rzecz pożyczkobiorcy określoną w umowie kwotę pieniędzy. Natomiast pozwany (pożyczkobiorca) powinien udowodnić wykonanie swojego zobowiązania, czyli zwrot tej samej ilości pieniędzy.

Co do zasady umowa pożyczki zakłada rzeczywiste udostępnienie określonej kwoty pieniędzy pożyczkobiorcy. Konstrukcje, w których nominalna kwota pożyczki jest w całości „konsumowana” przez prowizje, opłaty lub inne koszty, mogą budzić wątpliwości co do faktycznego wykonania świadczenia przez pożyczkodawcę.

Umowa pożyczki może przewidywać dwa podstawowe rodzaje odsetek wynikające z Kodeksu cywilnego: odsetki kapitałowe oraz odsetki za opóźnienie. Odsetki kapitałowe, uregulowane w art. 359 Kodeksu cywilnego, stanowią wynagrodzenie za korzystanie z udostępnionego kapitału i mogą być zastrzeżone w samej umowie pożyczki. Z kolei odsetki za opóźnienie, o których mowa w art. 481 Kodeksu cywilnego, przysługują w przypadku nieterminowej spłaty pożyczki i mają charakter sankcyjny, niezależny od tego, czy strony przewidziały je w umowie.

O autorze

adw. Mateusz Radomyski

Adwokat

Adwokat i założyciel Kancelarii Prawnej Verdict Partners. Specjalizuje się w sprawach cywilnych, karnych i nieruchomościowych, obsługując klientów indywidualnych, biznesowych oraz cudzoziemców w Polsce.