Zatrzymanie cudzoziemca przez Policję w Polsce

Zatrzymanie cudzoziemca przez Policję w Polsce w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa jest często pierwszym bezpośrednim kontaktem z polskim systemem wymiaru sprawiedliwości. Dla wielu obcokrajowców i ich rodzin sytuacja ta bywa stresująca, niezrozumiała i rodzi liczne wątpliwości. Dodatkowym problemem jest fakt, że cudzoziemcy i ich rodziny nie znają polskich przepisów prawa karnego ani obowiązujących procedur, a policjanci często nie posługują się płynnie językiem angielskim.

Należy jednak podkreślić, że cudzoziemiec zatrzymany na terytorium Polski podlega co do zasady tym samym przepisom prawa karnego i procedury karnej co obywatel polki. Oznacza to, że przysługują mu identyczne uprawnienia związane z zatrzymanie, choć jednocześnie ciążą na nim te same obowiązki.

Cudzoziemiec już od momentu zatrzymania powinien mieć świadomość, że zachowanie osoby zatrzymanej, składane wyjaśnienia oraz wypowiadane słowa mogą zostać utrwalone w notatkach służbowych Policji. Materiały te mogą następnie zostać wykorzystane w dalszym toku postępowania karnego, w tym przed sądem.

Z tego względu niezwykle istotne jest, aby cudzoziemiec zatrzymany przez Policję znał swoje prawa już na etapie zatrzymania — niezależnie od tego, czy rzeczywiście popełnił przestępstwo, czy też uważa się za osobę niewinną albo nie ma pewności co do swojej sytuacji prawnej.

W niniejszym artykule w sposób praktyczny wyjaśniamy najważniejsze kwestie związane z zatrzymaniem cudzoziemca przez Policję w Polsce, w szczególności:

• czy polska Policja może zatrzymać cudzoziemca?
• kiedy Policja może zatrzymać cudzoziemca?
• jakie środki przymusu bezpośredniego może zastosować Policja wobec cudzoziemca?
• na jakich zasadach Policja może użyć środków przymusu bezpośredniego?
• co robi Policja po zatrzymaniu cudzoziemca w Polsce?
• czy zatrzymany cudzoziemiec może zawiadomić osobę najbliższą?
• czy cudzoziemiec ma prawo do tłumacza po zatrzymaniu przez Policję?
• czy zatrzymany obcokrajowiec ma prawo odmówić składania wyjaśnień?
• czy cudzoziemiec zatrzymany w Polsce ma prawo kontaktu z konsulatem?
• czy można złożyć zażalenie na zatrzymanie cudzoziemca przez Policję?
• jakie odszkodowanie przysługuje cudzoziemcowi za niesłuszne zatrzymanie?
• jak długo Policja może przetrzymywać cudzoziemca?

Czy polska Policja może zatrzymać cudzoziemca?

Tak, polska Policja ma prawo zatrzymać cudzoziemca, tak samo jak obywatela polskiego. Obywatelstwo danej osoby nie stanowi przeszkody do podjęcia czynności zatrzymania, jeżeli spełnione zostały przesłanki przewidziane w przepisach prawa.

Zatrzymanie cudzoziemca może nastąpić zarówno w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa (na podstawie Kodeksu postępowania karnego), o czym mowa poniżej, jak i w ramach czynności służących kontroli legalności pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 289 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, kontrolę legalności pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej prowadzą w celu ustalenia stanu faktycznego w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących warunków wjazdu cudzoziemców na to terytorium i pobytu na nim organy Straży Granicznej i Policji.

Oznacza to, że Policja jest uprawniona nie tylko do zatrzymania cudzoziemca w postępowaniu karnym, lecz również do podejmowania czynności zmierzających do ustalenia, czy jego pobyt w Polsce jest legalny. W praktyce bardzo często prowadzi to do dalszego udziału Straży Granicznej w sprawie.

Kiedy Policja może zatrzymać cudzoziemca?

Zatrzymanie cudzoziemca przez Policję odbywa się na takich samych zasadach jak zatrzymanie obywatela polskiego, tj. na podstawie art. 244 § 1 Kodeksu postępowania karnego. Zgodnie z tym przepisem Policja może zatrzymać osobę, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że popełniła ona przestępstwo, a ponadto zachodzi co najmniej jedna z następujących okoliczności:

• obawa ucieczki lub ukrycia się,
• obawa zatarcia śladów przestępstwa,
• niemożność ustalenia tożsamości,
• istnienie podstaw do przeprowadzenia postępowania przyspieszonego.

W praktyce oznacza to, że „prawdopodobieństwo musi być uzasadnione, przy czym z uwagi na przeznaczenie tego zatrzymania do stosowania przede wszystkim na wczesnym etapie postępowania nie jest wymagane bezwzględne oparcie tego przypuszczenia na dowodach ścisłych. Podstawą oceny mogą być także bieżące obserwacje funkcjonariuszy albo informacje pochodzące od osób niemających procesowego statusu świadka” (J. Karaźniewicz [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. J. Zagrodnik, Warszawa 2024, komentarz do art. 244).

Dlatego też w praktyce decyzja o zatrzymaniu może zostać podjęta już na podstawie wstępnych ustaleń faktycznych, bez konieczności uprzedniego zgromadzenia pełnego materiału dowodowego.

Z naszego doświadczenia wynika jednak, że w przypadku zatrzymania cudzoziemca praktyka organów ścigania często wygląda odmiennie, mimo że podstawa prawna zatrzymania pozostaje ta sama co wobec obywateli polskich.

W wielu przypadkach bariera językowa może zostać uznana przez Policję za okoliczność uzasadniającą obawę utrudniania postępowania, w szczególności gdy występują trudności w ustaleniu tożsamości cudzoziemca lub w przeprowadzeniu podstawowych czynności procesowych. W takich sytuacjach funkcjonariusze podejmują decyzję o zatrzymaniu, nawet jeżeli brak jest innych okoliczności typowych dla obywateli polskich.

Niezależnie od powyższego, sam brak dokumentu tożsamości po stronie cudzoziemca bardzo często prowadzi do zatrzymania, zwłaszcza gdy nie jest możliwe szybkie ustalenie danych osobowych zatrzymanego.

Oczywiście, w sytuacji gdy, przykładowo, przy cudzoziemcu ujawnione zostają substancje zabronione lub inne przedmioty mogące świadczyć o popełnieniu przestępstwa, niezależnie od istniejących trudności komunikacyjnych, czy ich braku, osoba ta zostanie zatrzymana.

Jakie środki przymusu bezpośredniego może zastosować Policja wobec cudzoziemca?

Skuteczne i bezpieczne przeprowadzenie czynności zatrzymania wymaga od Policji możliwości reagowania na zachowanie osoby zatrzymywanej, w szczególności w sytuacjach stawiania oporu, próby ucieczki lub zagrożenia dla życia lub zdrowia innych osób. W tym celu polscy funkcjonariusze Policji są uprawnieni do stosowania tak zwanych „środków przymusu bezpośredniego”, zarówno wobec osób będących polskimi obywatelami, jak i wobec cudzoziemców.

Katalog środków przymusu bezpośredniego oraz zasady ich użycia zostały szczegółowo uregulowane w ustawie o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej oraz ustawie o Policji.

Policja jest uprawniona do użycia lub wykorzystania m.in. następujących środków przymusu bezpośredniego:

• siły fizycznej (techniki obezwładniania, transportowe i obronne),
• kajdanek,
• pałki służbowej,
• chemicznych środków obezwładniających, w szczególności ręcznych miotaczy substancji drażniących,
• przedmiotów przeznaczonych do obezwładniania energią elektryczną,
• innych środków przewidzianych w ustawie – w zależności od charakteru zagrożenia.

Oczywiście dobór środka przymusu bezpośredniego powinien być adekwatny do stopnia zagrożenia, a jego użycie – proporcjonalne i niezbędne do osiągnięcia celu czynności.

Na jakich zasadach Policja może użyć środków przymusu bezpośredniego?

Zgodnie z art. 34 ustawy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, policjant może użyć środków przymusu bezpośredniego po uprzednim wezwaniu osoby do zachowania zgodnego z prawem oraz po uprzedzeniu jej o zamiarze użycia tych środków, chyba że zwłoka groziłaby bezpośrednim niebezpieczeństwem dla życia lub zdrowia ludzi albo mogłaby doprowadzić do udaremnienia czynności służbowej.

W praktyce wezwanie policjanta powinno mieć charakter wyraźnego i zrozumiałego komunikatu, umożliwiającego osobie zatrzymywanej dostosowanie swojego zachowania do poleceń funkcjonariuszy.

Co robi Policja po zatrzymaniu cudzoziemca w Polsce?

Po zatrzymaniu osoby Policja ma szereg obowiązków, które mają na celu zapewnienie przestrzegania praw osoby zatrzymanej i prawidłowego przebiegu czynności służbowych. Przede wszystkim, zgodnie z art. 244 § 2 Kodeksu postępowania karnego organ dokonujący zatrzymania natychmiast informuje osobę zatrzymaną o:

• przyczynach zatrzymania,
• podstawach prawnych zatrzymania,
• przysługujących uprawnieniach, w tym prawie do skorzystania z pomocy adwokata lub radcy prawnego,
• prawie do skorzystania z tłumacza, jeśli zatrzymany nie zna języka polskiego.

Kolejnym krokiem jest umożliwienie osobie zatrzymanej wysłuchania. Celem wysłuchania jest umożliwienie przedstawienia okoliczności, które mogą przemawiać za zwolnieniem lub złagodzeniem środków wobec zatrzymanego (por. P. Hofmański, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, t. 1, 2007, s. 1088). W praktyce wysłuchanie powinno dotyczyć przede wszystkim okoliczności związanych z podejrzeniem popełnienia przestępstwa, w związku z którym dokonano zatrzymania. Warto pamiętać, że wszystkie informacje ujawnione podczas wysłuchania mogą być później wykorzystane jako dowody. Z tego względu osoba zatrzymana powinna zostać poinformowana o prawie do milczenia oraz możliwości skorzystania z pomocy prawnej przed składaniem jakichkolwiek oświadczeń.

Z każdego zatrzymania Policja sporządza protokół, w którym między innymi dokładnie wskazany zostaje czas oraz miejsce zatrzymania, przy czym czas ten powinien zostać określony z podaniem dnia oraz godziny i minut. Ustalenie momentu zatrzymania pełni istotną funkcję gwarancyjną wobec osoby zatrzymanej, przede wszystkim z uwagi na ustawowo określony maksymalny czas trwania zatrzymania, o czym mowa poniżej.

Czy cudzoziemiec zatrzymany w Polsce ma prawo do adwokata?

Zgodnie z art. 245 § 1 k.p.k. zatrzymanemu, również obcokrajowcowi, na jego żądanie należy niezwłocznie umożliwić kontakt w dostępnej formie z adwokatem lub radcą prawnym, w tym również przeprowadzenie z nimi bezpośredniej rozmowy; w wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, zatrzymujący może zastrzec, że będzie przy niej obecny.

O prawie do kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym oraz do odbycia bezpośredniej z nim rozmowy organ powinien pouczyć zatrzymanego obcokrajowca. Jeżeli zatrzymany zażąda kontaktu z wymienionymi osobami, obowiązkiem organu postępowania jest jego umożliwienie. Organ zatrzymujący nie jest jednak zobligowany zabiegać o zapewnienie osobie zatrzymanej kontaktu z nimi (por. P. Hofmański, KPK. Komentarz, t. 1, 2007, s. 1096), co w praktyce oznacza, że Policja nie ma obowiązku wskazania lub zapewnienia kontaktu z adwokatem. Oznacza to, że jeśli nie zatrzymany nie wskaże skutecznego sposobu nawiązania kontaktu z adwokatem, wówczas może w praktyce nie móc skorzystać z pomocy prawnika. W tej sytuacji oczywiście samo zatrzymanie cudzoziemca pozostanie legalne.

Nawiązanie kontaktu może nastąpić w dostępnej formie, a zatem w takiej, która w danych okolicznościach jest możliwa do spełnienia. Co do zasady będzie to forma telefoniczna, choć oczywiście możliwe jest także skontaktowanie się z adwokatem lub radcą prawnym za pomocą poczty elektronicznej. Niezależnie od możliwości nawiązania kontaktu z wymienionymi osobami zatrzymany ma prawo do bezpośredniej z nimi rozmowy.

Czy zatrzymany cudzoziemiec może zawiadomić osobę najbliższą?

Na żądanie zatrzymanego Policja lub inny organ dokonujący zatrzymania obowiązany jest bezzwłocznie zawiadomić o zatrzymaniu osobę najbliższą dla zatrzymanego, przy czym przeważnie będzie to osoba wskazana przez zatrzymanego. W tej sytuacji zatrzymany może przekazać osobie najbliższej wszystkie niezbędne informacje dotyczące zatrzymania, a przede wszystkim jednostkę Policji, w której jest przetrzymywany. Na podstawie tych informacji najbliższa rodzina może  niezwłocznie bezzwłocznie skontaktować się z adwokatem i zapewnić pomoc prawną zatrzymanemu.

Praktyczny przykład z orzecznictwa:

„Sama zatem ustawa procesowa w rozdziale 27 nadaje zatrzymanemu szereg uprawnień mieszczących się w pojęciu prawa do obrony, wręcz typowych dla jego istoty, a realizowanych w sytuacji uzasadnionego przypuszczenia, wysuwanego przez organ dokonujący zatrzymania, że popełnił on przestępstwo. Tak więc nie formalne przedstawienie zarzutu popełnienia przestępstwa, lecz już pierwsza czynność organów procesowych skierowana na ściganie określonej osoby, czyni ją podmiotem prawa do obrony (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2004 r., sygn. akt V KK  194/03).”

Czy cudzoziemiec ma prawo do tłumacza po zatrzymaniu przez Policję?

W kontekście cudzoziemców szczególnego znaczenia nabiera jeden z wymienionych obowiązków Policji, czyli prawo do skorzystania z tłumacza, jeśli zatrzymany nie zna języka polskiego. Powstaje jednak praktyczne pytanie, co w zasadzie oznacza stwierdzenie, że „zatrzymany nie zna języka polskiego”?

W praktyce nie chodzi o sytuację, w której cudzoziemiec w ogóle nie posługuje się językiem polskim. Wystarczające będzie samo stwierdzenie, że nie jest on w stanie samodzielnie i w sposób realny korzystać z prawa do obrony. Oznacza to, że nawet jeżeli zatrzymany w pewnym stopniu komunikuje się po polsku, lecz nie jest w stanie w pełni zrozumieć treści pouczeń, znaczenia czynności procesowych ani formułować świadomych wypowiedzi, organ powinien zapewnić mu udział tłumacza.

Co również istotne, obowiązek zapewnienia tłumacza nie jest ograniczony wyłącznie do języka ojczystego cudzoziemca. Tłumaczenie powinno być zapewnione w takim języku, którym zatrzymany posługuje się w stopniu umożliwiającym rzeczywiste urzeczywistnienie prawa do obrony. W konsekwencji, jeżeli przykładowo obywatel Niemiec biegle komunikuje się w języku angielskim, dopuszczalne jest zapewnienie mu tłumacza właśnie z tego języka, o ile gwarantuje to efektywny udział w postępowaniu (por. P. Dyluś-Borcz, N. Klima-Piotrowska, B. Piotrowski, Cudzoziemiec jako sprawca przestępstwa w polskim procesie karnym (prawa i obowiązki), Cz.PKiNP 2022, nr 1–2, s. 41–60).

Czy zatrzymany obcokrajowiec ma prawo odmówić składania wyjaśnień?

Osoba zatrzymana w Polsce ma prawo zachować milczenie. Nie jest zobowiązana do składania żadnych wyjaśnień, a wszystko, co powie, może zostać wykorzystane przeciwko niej. Dotyczy to także informacji przekazywanych w trakcie nieformalnych rozmów z funkcjonariuszami.

Z naszego doświadczenia wynika, że w praktyce bardzo zdarza się, że śledczy zachęcają zatrzymanego do składania wyjaśnień. Z uwagi na stres związany z sytuacją, zwiększa to ryzyko wypowiedzenia czegoś, co potencjalnie może mieć negatywne konsekwencje prawne. Dlatego też rekomendujemy, aby wstrzymać się do składania jakichkolwiek wyjaśnień do czasu kontaktu z adwokatem, który po analizie sprawy będzie w stanie chronić prawa i interesy osoby zatrzymanej, a także wskazać co należy, a czego nie należy wyjaśniać. 

Cudzoziemiec nie powinien jednocześnie obawiać się, że skorzystanie z prawa do milczenia pogorszy jego sytuację prawną. Wręcz przeciwnie, zachowanie milczenia do czasu konsultacji z obrońcą może ochronić przed składaniem oświadczeń, które mogłyby zostać wykorzystane przez Policję. W praktyce istnieją różne motywy korzystania z prawa do milczenia. Powodem milczenia podejrzanego może być często niezrozumienie treści zarzutu, chęć ochrony osoby najbliższej będącej sprawcą przestępstwa lub pragnienie wcześniejszego uzyskania porady prawnej. Wszystko to sprawia, że nie znajduje uzasadnienia pogląd, jakoby dążenie do szczegółowego wyjaśnienia sprawy było naturalną reakcją osoby niewinnej, a milczenie świadczyło o tym, że przesłuchiwany ma coś do ukrycia (A.R. Światłowski, Prawo do milczenia we współczesnym angielskim procesie karnym, „Palestra” 2002, nr 1–2 (529–530), s. 154–165).

Czy cudzoziemiec zatrzymany w Polsce ma prawo kontaktu z konsulatem?

W przypadku zatrzymania cudzoziemca w Polsce, ustawodawca przewidział także dodatkowe gwarancje ochronne, mające na celu zapewnienie realnej ochrony praw procesowych. Zgodnie z art. 612 § 2 k.p.k., jeżeli zatrzymanym jest cudzoziemiec, ma on prawo zażądać kontaktu z właściwym urzędem konsularnym lub przedstawicielstwem dyplomatycznym. Przepis ten ustanawia

Obowiązek umożliwienia nawiązania kontaktu cudzoziemcowi z urzędem konsularnym lub przedstawicielstwem dyplomatycznym spoczywa na organie, który dokonał zatrzymania osoby. Należy jednak podkreślić, że omawiane uprawnienie przysługuje cudzoziemcowi, jednak skorzystanie z niego pozostaje wyłącznie w sferze jego autonomicznej decyzji.

Oznacza to, że organ dokonujący zatrzymania nie jest uprawniony do podejmowania działań w tym zakresie z urzędu, lecz zobowiązany jest jedynie do umożliwienia nawiązania kontaktu z właściwym urzędem konsularnym lub przedstawicielstwem dyplomatycznym na wyraźną prośbę zatrzymanego.

Użyte w art. 612 § 2 k.p.k. sformułowanie „w dostępnej formie” należy rozumieć jako obowiązek zapewnienia takiego sposobu komunikacji, jaki jest możliwy w danych okolicznościach faktycznych. Może on zatem zostać zrealizowany m.in. poprzez kontakt telefoniczny, faks, pocztę elektroniczną bądź bezpośrednią rozmowę z urzędnikiem konsularnym (por. S. Steinborn, w: J. Grajewski (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, t. 2, 2010, s. 1233).

Czy można złożyć zażalenie na zatrzymanie cudzoziemca przez Policję?

Policja ma obowiązek poinformować osobę zatrzymaną o przysługującym jej prawie wniesienia zażalenia do sądu na decyzję o zatrzymaniu. Obowiązek ten ma istotne znaczenie gwarancyjne, ponieważ umożliwia sądową kontrolę legalności, zasadności oraz prawidłowości zatrzymania.

W sytuacji, jeżeli sąd stwierdzi, że zatrzymanie było niezasadne lub nielegalne, stanowi to podstawę do dochodzenia od Skarbu Państwa roszczeń odszkodowawczych, również przez cudzoziemców, na takich samych zasadach jak obywateli polskich. Zgodnie bowiem z art. 552 § 4 k.p.k. odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje również w wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania. W orzecznictwie przyjmuje się przy tym, że wcześniejsze stwierdzenie przez sąd niezasadności lub nielegalności zatrzymania w trybie zażalenia w istotny sposób przemawia za uznaniem go za „niewątpliwie niesłuszne” w rozumieniu tego przepisu.

Jakie odszkodowanie przysługuje cudzoziemcowi za niesłuszne zatrzymanie?

Przy ustalaniu wysokości szkody uwzględnia się w szczególności utracone zarobki oraz inne dochody, a także koszty poniesione w związku z ustanowieniem obrońcy w toku postępowania karnego. Zakres ten obejmuje zarówno rzeczywistą stratę, jak i utracone korzyści.

W praktyce oznacza to, że w przypadku cudzoziemca pracującego w Polsce, np. obywatela Ukrainy, który przekazywał swoje wynagrodzenie na utrzymanie rodziny w kraju pochodzenia, szkoda może obejmować także utracone korzyści pośrednie. Jeżeli na skutek zatrzymania lub tymczasowego aresztowania rodzina została pozbawiona możliwości odkładania pieniędzy, konieczne jest ustalenie, jaką kwotę mogłaby zaoszczędzić przy normalnym przebiegu zdarzeń. Taka hipotetyczna wartość stanowi utracone korzyści, które podlegają naprawieniu.

Praktyczny przykład z orzecznictwa:

„Przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia należy mieć na uwadze przeżycia psychiczne wiążące się nie tylko z faktem pozbawienia wolności jak izolacja, dolegliwe warunki izolacji, ale też okres izolowania od społeczeństwa, wiek osoby aresztowanej, jej stan zdrowia, uprzednią karalność, wykonywany zawód, a także skutki, jakie niesłusznie stosowane tymczasowe aresztowanie wywarło na osobę uprawnioną w środowisku, w którym funkcjonuje (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2024 r., sygn. akt I KA 7/24).”

„Pojęcie sumy odpowiedniej dotyczącej zadośćuczynienia ma charakter nieokreślony. Niewątpliwie zadośćuczynienie ma mieć charakter kompensacyjny, wobec czego jego wysokość nie może stanowić zapłaty symbolicznej, lecz musi przedstawiać ekonomiczną wartość. Jednocześnie wartość ta nie może być nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy, ale musi być stosownie do art. 445 § 1 k.c. „odpowiednia” w tym sensie, że powinna być utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom społeczeństwa i nie może prowadzić do nadmiernego bogacenia się. Natomiast kryterium przeciętnej stopy życiowej społeczeństwa ma znaczenie pomocnicze (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2024 r., sygn. akt VIII AKa 128/23).”

Jak długo Policja może przetrzymywać cudzoziemca?

Zgodnie z art. 248 § 1 k.p.k., zatrzymanego należy natychmiast zwolnić, gdy ustanie przyczyna zatrzymania, a także jeżeli w ciągu 48 godzin od chwili zatrzymania przez uprawniony organ nie zostanie on przekazany do dyspozycji sądu wraz z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania; należy go także zwolnić na polecenie sądu lub prokuratora.

Powyższy przepis oznacza, że:

• jeśli w toku czynności podejmowanych przez Policję zasadność zatrzymania przestanie istnieć, funkcjonariusze mają obowiązek niezwłocznego zwolnienia osoby zatrzymanej,
• zatrzymanie może trwać maksymalnie 48 godziny, jeżeli w tym czasie zatrzymany nie zostanie  przekazany do dyspozycji sądu, wówczas Policja ma obowiązek natychmiastowego zwolnienia,
• jeśli przekroczony zostanie limit 48 godzin, wówczas dalsze przetrzymywanie będzie nielegalne i będzie stanowiło przekroczenie uprawnień.

Organy ścigania mogą jednak ustalić, że zachodzą przesłanki do zastosowania tymczasowego aresztowania. W takim przypadku są one zobowiązane niezwłocznie przekazać osobę zatrzymaną do dyspozycji sądu, w ciągu 48 godzin od chwili zatrzymania, wraz z wnioskiem o zastosowanie tego środka zapobiegawczego.

Podsumowanie

Zatrzymanie cudzoziemca przez Policję w Polsce odbywa się co do zasady na takich samych zasadach jak zatrzymanie obywatela polskiego. Obywatelstwo nie ogranicza kompetencji organów ścigania, ale jednocześnie nie pozbawia cudzoziemca żadnych podstawowych praw procesowych. Już od pierwszego momentu zatrzymania osoba obcokrajowa staje się podmiotem prawa do obrony, niezależnie od tego, czy formalnie przedstawiono jej zarzuty.

Policja może zatrzymać cudzoziemca zarówno w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa, jak i w celu kontroli legalności pobytu. W praktyce jednak bariera językowa, brak dokumentów czy trudności w ustaleniu tożsamości często prowadzą do częstszego stosowania zatrzymania wobec cudzoziemców niż wobec obywateli polskich.